വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുമ്പോൾ മഴ പെയ്യുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
അത് വലിയ മഴയല്ല. പഴയ ഓർമ്മകളെ ഉണർത്താൻ മതി എന്നത്ര മാത്രം. ബസിന്റെ ചില്ലിൽ വെള്ളത്തുള്ളികൾ വീണ് താഴേക്ക് വഴുകി. ഓരോ തുള്ളിയും എന്തോ മറന്നുപോയ പേരുകൾ എഴുതുന്നപോലെ തോന്നി.
അനിരുദ്ധൻ ജനലരികിൽ ഇരുന്നു. അമ്പത്തിരണ്ടാം വയസിൽ മനുഷ്യൻ കൂടുതൽ സംസാരിക്കാറില്ല. സംസാരിക്കാത്തതല്ല, പറയാൻ ബാക്കിയുള്ളവരെല്ലാം കുറയുന്നതാണ്.
ഇരുപത്തിയെട്ട് വർഷത്തിനു ശേഷം അവൻ നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുകയായിരുന്നു.
നഗരത്തിൽ ജോലി, വിവാഹം, കുട്ടികൾ, കടങ്ങൾ, ആശുപത്രികൾ, മരണങ്ങൾ - ജീവിതം മനുഷ്യനെ പിടിച്ചു വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്ന ഇടങ്ങളിൽ കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങൾ. ഇടയ്ക്ക് നാട്ടിലേക്ക് വരാമായിരുന്നു. പക്ഷേ വരാത്തതിന് കാരണം സമയം കുറവായതല്ല. ചില സ്ഥലങ്ങൾ കാണാൻ ധൈര്യം വേണം.
“കിഴക്കേപ്പുറം സ്റ്റോപ്പ്!”
കണ്ടക്ടറുടെ ശബ്ദം കേട്ടപ്പോൾ അവൻ എഴുന്നേറ്റു.
ബസ് നിർത്തി. മഴയുള്ള ചെളിവഴിയിലേക്ക് അവൻ ഇറങ്ങി. പഴയ ബസ് സ്റ്റാൻഡ് ഇല്ല. പകരം ടൈൽ കെട്ടിടം. ചായക്കടയുണ്ടായിരുന്ന കോണിൽ mobile shop. എങ്കിലും കാറ്റിന് മാറ്റമില്ല. മഴയുടെ മണം അതേപോലെ.
വഴിയിലൂടെ നടന്നു.
ഒരിക്കൽ നെൽവയലുണ്ടായിരുന്നിടത്ത് വീടുകൾ. കിണറുണ്ടായിരുന്നിടത്ത് compound wall. ചങ്ങാതിമാർ കളിച്ച പറമ്പ് gate അടച്ച villa.
കാലം ചിലപ്പോൾ കള്ളനാണ്. മോഷ്ടിക്കുന്നത് വസ്തുക്കളല്ല - ദൃശ്യം.
അവൻ വീട്ടുമുറ്റത്തെത്തി.
പഴയ തറവാട് വീടിന്റെ വാതിൽ അടഞ്ഞു നിന്നു. താക്കോൽ അയൽവീട്ടുകാരി സുഭദ്രച്ചേച്ചി കൊണ്ടുവന്നു.
“അയ്യോ… അനിരുദ്ധനോ? മുഖം ഒക്കെ അച്ഛനെ പോലെ ആയല്ലോ.”
അവൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ ചിരിച്ചു. വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം ഒരാൾ അവനെ പഴയ പേരിൽ വിളിച്ചു.
വാതിൽ തുറന്നു.
അകത്ത് പഴയ മണം. അടഞ്ഞ മുറികളുടെ, മരം അലമാരകളുടെ, പുസ്തകങ്ങളുടെ, ഉപയോഗിക്കാത്ത പ്രാർത്ഥനകളുടെ മണം.
മുറ്റത്ത് മഴത്തുള്ളി വീഴുന്ന ശബ്ദം മാത്രം.
അവൻ മന്ദമായി നടന്നു.
ഈ നടപ്പുരയിൽ അമ്മ രാവിലെ വിളക്ക് വെച്ചിരിക്കും. ആ മൂലയിൽ അച്ഛൻ പത്രം വായിക്കും. മുകളിലെ മുറിയിൽ ചേച്ചി പാട്ടുപാടും. പടിക്കലിൽ അവൻ ഇരുന്ന് പരീക്ഷയ്ക്ക് പഠിക്കുമെന്ന് നടിക്കും.
വീട് ശൂന്യമായിരുന്നില്ല.
ഓർമ്മകൾക്ക് ആളുകളുടെ രൂപമില്ലാതെ നടക്കാൻ അറിയാം.
ആ രാത്രി അവൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ഉറങ്ങി.
വെളിച്ചം അണച്ചപ്പോൾ ഇരുട്ട് പഴയ പരിചയക്കാരനെ പോലെ വന്നു ഇരുന്നു.
പുറത്ത് മഴ.
ഉറക്കം വന്നില്ല.
അപ്പോൾ ഓർമ്മ വന്നു - മീനാക്ഷി.
അവൾ അടുത്ത വീട്ടിലെ പെൺകുട്ടി. ചെറുപ്പത്തിൽ ഒപ്പം സ്കൂളിൽ പോയത്. കുളത്തിനരികിൽ ചെമ്പരത്തി പൂക്കൾ പൊട്ടിച്ചത്. കോളേജിലേക്കു പോകുമ്പോൾ വേറേ വഴികൾ എടുത്തത്. പറയാതെ ബാക്കി വെച്ച വാക്കുകൾ.
ജീവിതത്തിൽ ചിലരെ നഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല. പറയാതെ വിട്ടിടുന്നു.
അവൻ കണ്ണടച്ചു.
ഒരു വൈകുന്നേരം ഓർമ്മ വന്നു.
പത്തൊൻപത് വയസ്. മഴ കഴിഞ്ഞ സന്ധ്യ. കുളത്തിനരികിൽ അവൾ നിൽക്കുന്നു.
“നീ പോകുമോ നഗരത്തിലേക്ക്?” അവൾ ചോദിച്ചു.
“അതെ.”
“തിരികെ വരുമോ?”
“വരും.”
“എപ്പോ?”
“അറിയില്ല.”
അവൾ ചിരിച്ചു.
“അറിയാത്തവരാണ് കൂടുതലും പോകുന്നത്.”
അന്ന് അവൾ എന്തോ കൂടി പറയാൻ നോക്കിയിരുന്നു. അവനും. പക്ഷേ മഴ വീണ്ടും പെയ്തു. അവർ ഓടി വീടുകളിലേക്ക് കയറി.
പിന്നെ ജീവിതം കയറി വന്നു.
മറുനാൾ രാവിലെ അവൻ കുളത്തിനരികിലേക്ക് നടന്നു.
കുളം ചെറുതായി. പകുതി നിറച്ചു. ചുറ്റും മതിൽ.
എങ്കിലും ഒരു വശത്ത് പഴയ പടികൾ ഇപ്പോഴും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അവൻ അവിടെ ഇരുന്നു.
കാറ്റിൽ തെങ്ങിൻ ഇലകൾ ചലിച്ചു.
“അനിരുദ്ധാ?”
അവൻ തിരിഞ്ഞു നോക്കി.
മീനാക്ഷി.
മുടി ചാരമായി. മുഖത്ത് പ്രായത്തിന്റെ മൃദുത്വം. കണ്ണുകൾ മാത്രം പഴയതുപോലെ.
“നീ തന്നെയോ?”
“ഞാനാണ്.”
രണ്ടുപേരും കുറച്ച് നിമിഷം ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
കാരണം സമയം മുപ്പത് വർഷം കടന്നുപോയാൽ വാക്കുകൾക്കും ശ്വാസംമുട്ടും.
“എപ്പോ വന്നു?”
“ഇന്നലെ.”
“എത്ര നാൾ?”
“അറിയില്ല.”
അവൾ ചെറുതായി ചിരിച്ചു.
“ഇപ്പോഴും അതേ മറുപടി.”
അവൻ ചിരിച്ചു.
ആ ചിരിയിൽ ചെറുപ്പം ഒരു നിമിഷം തിരിച്ചു വന്നു.
അവർ ദിവസവും കാണാൻ തുടങ്ങി.
വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ കുളത്തിനരികിൽ.
പഴയ കാര്യങ്ങൾ പറഞ്ഞു.
“ഓർമ്മയുണ്ടോ നീ എന്റെ geometry box മോഷ്ടിച്ചത്?”
“ഞാൻ എടുത്തത്. മോഷ്ടിച്ചില്ല.”
“അകത്ത് love letter ഉണ്ടായിരുന്നല്ലോ.”
“അതുകൊണ്ടാണ് എടുത്തത്.”
“വായിച്ചോ?”
“ഇല്ല.”
“കള്ളം.”
അവർ ചിരിച്ചു.
മനുഷ്യൻ ചില പ്രായങ്ങളിൽ പ്രണയിക്കുന്നില്ല. ഓർക്കുന്നു.
ഒരു ദിവസം അവൻ ചോദിച്ചു.
“നിന്റെ ജീവിതം…?”
അവൾ ശാന്തമായി പറഞ്ഞു.
“വിവാഹം ചെയ്തു. അഞ്ചു വർഷം മാത്രം. accident. മകൻ വിദേശത്ത്. ഞാൻ ഇവിടെ.”
“ഒറ്റയ്ക്കോ?”
“ഒറ്റയ്ക്ക് അല്ല. ഓർമ്മകൾ ഉണ്ട്.”
അവൾ അത്ര ലളിതമായി പറഞ്ഞു.
അവൻ വിചാരിച്ചു - ഒറ്റപ്പെടൽ ചിലർ ശിക്ഷയായി വഹിക്കും. ചിലർ കൂട്ടുകാരനാക്കും.
“നിന്റെത്?”
“ഭാര്യ മൂന്ന് വർഷം മുമ്പ് പോയി. മക്കൾ നഗരത്തിൽ. busy.”
മീനാക്ഷി തലകുനിച്ചു.
“അപ്പോൾ നമ്മൾ രണ്ടുപേരും ബാക്കി വന്നവരാണല്ലോ.”
ആ വാക്ക് കാറ്റിൽ നീണ്ടുനിന്നു.
മഴക്കാലം ശക്തമായി.
ഒരു സന്ധ്യയിൽ അവർ നടപ്പുരയിൽ ഇരുന്നു. വൈദ്യുതി പോയി. hurricane lamp വെളിച്ചം.
“നീ അന്ന് എന്താണ് പറയാൻ വന്നത്?” അവൾ ചോദിച്ചു.
“എപ്പോൾ?”
“കുളത്തിനരികിൽ. ഞാൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ.”
അവൻ മിണ്ടാതെ നിന്നു.
“നീ?”
അവൾ ചിരിച്ചു.
“ഞാൻ ആദ്യം ചോദിച്ചതാണ്.”
“ഞാൻ പേടിച്ചു.”
“ഞാനും.”
“പിന്നെ?”
“പിന്നെ ജീവിതം ധൈര്യമായി വന്നു.”
ഇരുവരും ചിരിച്ചു.
കുറച്ച് കഴിഞ്ഞ് അവൾ മൃദുവായി പറഞ്ഞു.
“ഇപ്പോൾ പേടിയുണ്ടോ?”
അവൻ പുറത്തുള്ള മഴ നോക്കി.
“ഇപ്പോൾ സമയം കുറവാണ്.”
“അപ്പോൾ?”
“പേടി വെറുതെ.”
അവൾ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
വിളക്കിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ അവളുടെ കണ്ണുകൾ നനഞ്ഞിരുന്നു.
ഗ്രാമത്തിൽ ആളുകൾ സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
“ഈ പ്രായത്തിൽ…?”
“പഴയ പരിചയം…”
“എന്തോ…”
ഗ്രാമങ്ങൾ മാറിയാലും മറ്റൊരാളുടെ ജീവിതത്തിൽ താല്പര്യം കുറയില്ല.
അനിരുദ്ധൻ അസ്വസ്ഥനായി.
“ഇത് നിർത്താമോ?” അവൻ ചോദിച്ചു.
മീനാക്ഷി ശാന്തമായി നോക്കി.
“നമ്മൾ തെറ്റൊന്നും ചെയ്യുന്നുണ്ടോ?”
“ഇല്ല.”
“അപ്പോൾ നിർത്തേണ്ടത് എന്ത്?”
“ആളുകൾ…”
“ആളുകൾക്ക് മഴയെ പോലും കുറ്റം പറയാം.”
അവൻ മിണ്ടാതെ നിന്നു.
അവൾ തുടർന്നു.
“നീ ഇപ്പോഴും മറ്റുള്ളവരുടെ കണ്ണിൽ ജീവിക്കുകയാണോ?”
ആ ചോദ്യം കല്ലുപോലെ നെഞ്ചിൽ വീണു.
അന്ന് രാത്രി അവൻ ഉറങ്ങിയില്ല.
ജീവിതം മുഴുവൻ മറ്റുള്ളവർക്ക് ശരിയായ മനുഷ്യനായി ജീവിച്ചു. നല്ല മകൻ. നല്ല ഭർത്താവ്. നല്ല അച്ഛൻ. നല്ല ജോലിക്കാരൻ.
പക്ഷേ സ്വന്തം ഹൃദയത്തോട് ഒരിക്കൽപോലും ചോദിച്ചില്ല:
“നിനക്കൊക്കെ എന്ത് വേണം?”
രാവിലെ അവൻ കുളത്തിനരികിലേക്ക് ഓടി.
മീനാക്ഷി അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
അവൻ ശ്വാസംമുട്ടി പറഞ്ഞു.
“എനിക്ക് വൈകി.”
അവൾ ചിരിച്ചു.
“എന്തിന്?”
“ജീവിക്കാൻ.”
അവൾ ഒന്നും പറയാതെ കൈ നീട്ടി.
അവൻ പിടിച്ചു.
മഴ തുടങ്ങി.
ഇപ്പോൾ ആരും ഓടിയില്ല.
മാസങ്ങൾക്കിപ്പുറം വീട്ടുമുറ്റം മാറി.
പഴയ വീട് പുനർനിർമ്മിച്ചു. മതിൽ വെളുപ്പിച്ചു. മുറ്റത്ത് തുളസി. അടുക്കളയിൽ പാത്രശബ്ദം. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ചായയുടെ മണം.
ഗ്രാമക്കാർ ഇപ്പോഴും സംസാരിച്ചു. പിന്നെ മടുത്തു.
ജീവിതം നല്ലതാണെങ്കിൽ ആളുകൾക്ക് boredom വരും.
അനിരുദ്ധൻ രാവിലെ പത്രം വായിച്ചു. മീനാക്ഷി പൂക്കൾ പറിച്ചു. ചിലപ്പോൾ വഴക്കിട്ടു.
“ചായയിൽ പഞ്ചസാര കൂടുതലാണ്.”
“ജീവിതത്തിൽ കുറവായിരുന്നു.”
അവൻ ചിരിച്ചു.
ഒരു രാത്രി മഴ പെയ്തു.
അവൻ നടപ്പുരയിൽ നിന്നു.
മീനാക്ഷി അടുത്ത് വന്നു.
“എന്താ ചിന്ത?”
“ഇത്ര വർഷം കളഞ്ഞുപോയതിനെക്കുറിച്ച്.”
അവൾ തലകുലുക്കി.
“ഒന്നും കളഞ്ഞില്ല.”
“എങ്ങനെ?”
“നമ്മൾ ഇവിടെ എത്താൻ അത്രയും സമയം എടുത്തു.”
അവൻ അവളെ നോക്കി.
അവൾ തുടർന്നു.
“ചില പൂക്കൾ വേനലിൽ വിടരും. ചിലത് മഴയിൽ.”
പുറത്ത് മഴവെള്ളം മുറ്റം കടന്ന് ഒഴുകി.
അകത്ത് രണ്ട് ഏകാന്തതകൾ ചേർന്ന് ഒരു വീട്ടായി മാറിയിരുന്നു.
ജീവിതം ചിലപ്പോൾ ഇങ്ങനെയാണ് -
വൈകിയെത്തും.
പക്ഷേ വരും.