നിശ്ശബ്ദതയിൽ വന്ന കൃപ

ഗ്രാമത്തിലേക്കുള്ള അവസാന ബസ് വൈകുന്നേരം ആറരയ്ക്ക് മാത്രം വരും.

അത് വരുന്നതിന് മുമ്പ് ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ആളുകൾ കുറയും. മീൻ വാങ്ങി മടങ്ങുന്ന സ്ത്രീകൾ, സ്കൂൾ ബാഗുമായി കുട്ടികൾ, ചായക്കടയിലെ ബെഞ്ചിൽ രാഷ്ട്രീയം തീർക്കുന്ന മൂന്നു പേർ - ഇവരൊക്കെ പതിയെ അവരുടെ വീടുകളിലേക്ക് മാറും. പിന്നെ അവിടെ ശേഷിക്കുന്നത് ഒരു പുളിമരവും, ചായക്കടയുടെ അടുപ്പിൽ മരിച്ചുകിടക്കുന്ന ചൂടും, സ്റ്റോപ്പിന്റെ ചുവരിൽ പൊട്ടി തെറിച്ച സിനിമാ പോസ്റ്ററുകളും മാത്രം.

അന്ന് ആ ബസിൽ നിന്നാണ് ദേവദാസ് ഇറങ്ങിയത്.

അവനെ ആരും തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല.

ഒരിക്കൽ ഈ ഗ്രാമത്തിൽ “കഥ എഴുതുന്ന ദാസൻ” എന്ന് വിളിച്ചിരുന്ന ബാലൻ. ഇപ്പോൾ വെള്ളമുടി തുടങ്ങി. കണ്ണടയുടെ പിന്നിൽ കണ്ണുകൾക്ക് ഒരു മങ്ങിയ ക്ഷീണം. ചുമലിൽ പഴയ ബാഗ്. കൈയിൽ കെട്ടിപ്പിടിച്ച രണ്ടു പുസ്തകങ്ങൾ. നഗരത്തിൽ നിന്നു കൊണ്ടുവന്നത് അത്രയേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.

“എവിടേക്കാ?” ചായക്കടക്കാരൻ ചോദിച്ചു.

“കിഴക്കെ വീട്ടിലേക്ക്.”

ചായക്കടക്കാരൻ കുറച്ച് നേരം നോക്കി.

“അയ്യോ… പരമേശ്വരൻ മാസ്റ്ററുടെ മകനല്ലേ?”

ദേവദാസ് തലകുനിച്ചു.

മാസ്റ്റർ എന്ന വാക്ക് കേട്ടപ്പോൾ അവന്റെ ഉള്ളിൽ എന്തോ ഒന്ന് ശാന്തമായി പൊട്ടി.

അച്ഛൻ മരിച്ചിട്ട് മൂന്ന് മാസം കഴിഞ്ഞിരുന്നു. വരാൻ അവൻ വൈകി. മരണത്തിന് പോലും ചില മക്കൾ വൈകിയാണ് എത്തുന്നത്.

ചായക്കടക്കാരൻ പറഞ്ഞു:

“വീട് തുറന്ന് വെച്ചിട്ടുണ്ട്. സുഭദ്ര ചേച്ചിക്കാണ് താക്കോൽ.”

ദേവദാസ് വീണ്ടും നടന്നു.

വഴി പഴയതല്ല. കുഴികളും പഴയതല്ല. ചില വീടുകൾ ഉയർന്നു. ചിലത് അപ്രത്യക്ഷമായി. എന്നാൽ സന്ധ്യക്ക് ശേഷം വരക്കുന്ന കറുത്ത മാമ്പഴമരങ്ങളുടെ രൂപം അതേപോലെ.

അവൻ വീട്ടിലെത്തി.

വാതിൽ തുറന്നപ്പോൾ അകത്തു നിന്നു പഴയ കടലാസിന്റെ മണം പുറത്തുവന്നു. പൊടി, പുസ്തകങ്ങൾ, അടഞ്ഞ ജനലുകൾ, വർഷങ്ങളായി എഴുതാത്ത കത്തുകൾ - എല്ലാം ചേർന്ന ഒരു മണം.

അവൻ അകത്തേക്ക് നടന്നു.

മേശപ്പുറത്ത് അച്ഛന്റെ പേന കിടന്നിരുന്നു. മഷി ഉണങ്ങി. കസേര അല്പം പിന്നോട്ട് നീങ്ങിയ നിലയിൽ. ആരോ എഴുന്നേറ്റ് പോയിട്ട് ഉടൻ തിരിച്ചു വരുമെന്ന് തോന്നി.

പക്ഷേ ചിലർ തിരിച്ചു വരില്ല. അവരുടെ കസേരകൾ മാത്രം കാത്തിരിക്കും.

ദേവദാസ് ബാഗ് താഴെ വച്ചു.

വീട്ടിൽ ശബ്ദമൊന്നുമില്ലായിരുന്നു.

അവൻ ഇത്രയും വർഷം നഗരത്തിൽ ശബ്ദത്തിനിടയിൽ ജീവിച്ചിരുന്നു. ബസുകൾ, ഫോണുകൾ, പ്രസ്സ് മീറ്റുകൾ, സാഹിത്യസമ്മേളനങ്ങൾ, പ്രശംസ, വിമർശനം, കരഘോഷം - എല്ലാം ഉണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ ആ രാത്രിയിലെ ഈ ഗ്രാമവീട് അവനെക്കാൾ വലിയ നിശ്ശബ്ദതയായിരുന്നു.

ആ നിശ്ശബ്ദത അവനോട് ചോദിച്ചു: “നീ എഴുതിയതെല്ലാം സത്യമാണോ?”

ദേവദാസ് എഴുത്തുകാരനായിരുന്നു.

പത്രങ്ങളിൽ അവന്റെ കഥകൾ വന്നിട്ടുണ്ട്. രണ്ട് നോവൽ പ്രസിദ്ധമായി. ചില പുരസ്കാരങ്ങൾ. ചില അഭിമുഖങ്ങൾ. ആളുകൾ പറഞ്ഞു: “വലിയ എഴുത്തുകാരനാകും.”

പക്ഷേ അവൻ അറിയുന്നുണ്ടായിരുന്നു - ഒരു കാലത്തിന് ശേഷം അവന്റെ വാക്കുകൾ പുറത്തു മാത്രം മുഴങ്ങുന്നു. ഉള്ളിൽ ഒന്നും തൊടുന്നില്ല.

എഴുത്ത് ചിലപ്പോൾ മനുഷ്യനെ രക്ഷിക്കും. ചിലപ്പോൾ എഴുത്തുകാരൻ എഴുതുന്ന വാക്കുകളുടെ പിന്നിൽ ഒളിക്കും.

ദേവദാസ് ഒളിച്ചിരുന്നു.

അച്ഛൻ രോഗിയാണെന്ന് സുഭദ്ര ചേച്ചി പലതവണ വിളിച്ചു.

“ഒന്ന് വരണം മോനെ. മാസ്റ്റർ ഓരോ ദിവസവും നിന്നെ ചോദിക്കുന്നു.”

“ഈ ആഴ്ച കഴിയില്ല ചേച്ചി. ഒരു literary festival ഉണ്ട്.”

“അടുത്ത മാസം വരാം.”

“എഡിറ്ററുടെ deadline…”

“train ticket കിട്ടിയില്ല…”

മനുഷ്യൻ വരാൻ മനസ്സില്ലാത്തപ്പോൾ കാരണങ്ങൾ വളരെ സൗകര്യമായി കിട്ടും.

അച്ഛൻ അവസാനമായി വിളിച്ച ദിവസം ദേവദാസ് ഫോൺ എടുത്തില്ല.

അവൻ ഒരു വേദിയിൽ നിന്നു സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു: “മനുഷ്യബന്ധങ്ങളിലെ നിശ്ശബ്ദതയാണ് എന്റെ എഴുത്തിന്റെ പ്രധാന വിഷയം…”

ആ വാക്കുകൾക്ക് കൈയടി കിട്ടി.

അന്ന് രാത്രി അച്ഛൻ മരിച്ചു.

വീട് അടുക്കുമ്പോൾ സുഭദ്ര ചേച്ചി വന്നു.

“ഒന്നും മാറ്റിയിട്ടില്ല. മാസ്റ്റർ പറഞ്ഞിരുന്നു - ദാസൻ വരും. അവൻ തന്നെ നോക്കട്ടെ.”

ദേവദാസ് തലകുനിച്ചു.

“അച്ഛൻ… എന്തെങ്കിലും പറഞ്ഞോ അവസാനം?”

ചേച്ചി മിണ്ടാതെ നിന്നു.

“പറഞ്ഞു.”

“എന്ത്?”

“അവൻ വരുമ്പോൾ കാപ്പി കൊടുക്കണം എന്ന്.”

അവൻ ചിരിക്കാൻ നോക്കി. കഴിഞ്ഞില്ല.

ചില വാക്കുകൾ മനുഷ്യനെ ശകാരിക്കുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവ കൂടുതൽ വേദനിപ്പിക്കും.

മറുനാൾ രാവിലെ അവൻ അച്ഛന്റെ മുറി തുറന്നു.

അലമാരയിൽ പഴയ പുസ്തകങ്ങൾ. ചിലത് അവന്റെ ബാല്യകാലം മുതൽ കണ്ടവ. കാഗിതം മഞ്ഞയായി. അരികുകൾ പൊടിഞ്ഞു. മുകളിൽ ഒരു ചെറിയ നോട്ട്‌ബുക്ക്.

അവൻ തുറന്നു.

അച്ഛന്റെ കൈയെഴുത്ത്.

“ദാസൻ ഇന്ന് പത്താം ക്ലാസിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനം നേടി. അമ്മ ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ എത്ര സന്തോഷിക്കുമായിരുന്നു.”

മറ്റൊരു പേജ്.

“ദാസൻ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി. അവൻ തിരിച്ചുവരുമ്പോൾ ഈ വീട് ശൂന്യമല്ലെന്ന് തോന്നണം.”

മറ്റൊരു പേജ്.

“അവന്റെ കഥ പത്രത്തിൽ വായിച്ചു. എനിക്ക് മനസ്സിലാകാത്ത ചില വാക്കുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ അതിൽ അവൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.”

അവസാന പേജുകളിൽ എഴുത്ത് വിറയ്ക്കുന്നു.

“ദാസൻ വിളിച്ചില്ല. തിരക്കായിരിക്കും.”

“ഇന്ന് മഴ. അവൻ ചെറുപ്പത്തിൽ മഴയിൽ നനയാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു.”

“വന്ന് ഇരുന്നാൽ മതിയായിരുന്നു. സംസാരിക്കേണ്ട.”

ദേവദാസിന്റെ കൈകൾ വിറച്ചു.

അവൻ നോട്ട്‌ബുക്ക് അടച്ചു.

വീട്ടിന് പുറത്തു മുറ്റത്ത് ഒരു കാക്ക കൂവി.

അവൻ ആദ്യമായി കരഞ്ഞില്ല. കരയാൻ പോലും ഒരു തയ്യാറെടുപ്പ് വേണം.

അവന്റെ ഉള്ളിൽ എന്തോ കട്ടിയായിട്ട് നിന്നു.

ഗ്രാമം പതിയെ അവനെ ഉൾക്കൊണ്ടു.

രാവിലെ ചായക്കട. ഉച്ചയ്ക്ക് പഴയ കുളം. വൈകുന്നേരം വീട്ടുമുറ്റം.

അവൻ എഴുതാൻ ശ്രമിച്ചു. പേന പിടിച്ചു. വെറുതെ നോക്കി. ഒരു വരി പോലും വന്നില്ല.

ഒരിക്കൽ അവൻ കരുതിയിരുന്നു - writer’s block ഒരു സാഹിത്യവാക്ക് മാത്രമാണെന്ന്. ഇപ്പോൾ മനസ്സിലായി: ചിലപ്പോൾ വാക്കുകൾ വരാത്തത് മനസ്സ് കള്ളം പറയാൻ മടുത്തതുകൊണ്ടാണ്.

ഒരു ദിവസം വൈകുന്നേരം കുളത്തിനരികിൽ പോയി.

അവിടെ ഒരു പെൺകുട്ടി ഇരുന്നു. പന്ത്രണ്ടോ പതിമൂന്നോ വയസ്സ്. സ്കൂൾ യൂണിഫോം. കൈയിൽ പഴയ exercise book.

അവൾ അവനെ നോക്കി.

“നിങ്ങളാണോ കഥ എഴുതുന്ന ആളു?”

“ആരാ പറഞ്ഞത്?”

“ചായക്കടക്കാരൻ.”

“അവൻ എല്ലാം പറയും.”

“എനിക്ക് ഒരു കഥ എഴുതണം.”

ദേവദാസ് ചിരിച്ചു.

“എന്ത് കഥ?”

“എന്റെ അമ്മയെ കുറിച്ച്.”

അവൻ ഗൗരവമായി.

“അമ്മ എവിടെ?”

“ഗൾഫിൽ.”

“അച്ഛൻ?”

“ഇവിടെ. പക്ഷേ അവൻ അധികം സംസാരിക്കില്ല.”

“നിന്റെ പേര്?”

“അന്ന.”

“കഥ എന്തിന് എഴുതണം?”

അന്ന വെള്ളത്തിലേക്ക് നോക്കി.

“അമ്മക്ക് അയക്കാൻ. അവൾ വരുമ്പോൾ ഞാൻ വളർന്നുപോയിരിക്കും. അപ്പോൾ ഞാൻ ചെറുപ്പമായിരുന്നപ്പോൾ എങ്ങനെയുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് അവൾക്ക് അറിയില്ലല്ലോ.”

ദേവദാസ് ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.

അന്നയുടെ വാക്കുകൾ അവന്റെ അച്ഛന്റെ നോട്ട്‌ബുക്കിൽ നിന്നു വന്നതുപോലെ തോന്നി.

“നീ എഴുതൂ,” അവൻ പറഞ്ഞു.

“എനിക്ക് തുടങ്ങാൻ അറിയില്ല.”

“ആദ്യം സത്യം എഴുതൂ.”

“സത്യം boring ആയാൽ?”

“അപ്പോൾ അതാണ് നല്ല കഥ.”

അന്ന ചിരിച്ചു.

അവൾ പിന്നെ ദിവസവും വന്നു.

അവൾ എഴുതിയതു വായിച്ചു കൊടുക്കും.

“ഇന്ന് അമ്മയെ ഓർത്തപ്പോൾ ഞാൻ സദ്യയിൽ പപ്പടം രണ്ടെണ്ണം തിന്നു.”

“ഇത് കഥയാണോ?”

“അതെ. നിനക്ക് അമ്മയെ ഓർത്തത് പപ്പടത്തിലൂടെ ആണെങ്കിൽ അത് കഥയാണ്.”

“അപ്പോൾ ദുഃഖവും funny ആകുമോ?”

“ചിലപ്പോഴാകാം.”

“അപ്പോൾ മനുഷ്യർ എന്തിനാണ് കരയുന്നത്?”

“ചിരിക്കാൻ സമയം കിട്ടാത്തപ്പോൾ.”

അവൾ ചിരിക്കും. ദേവദാസും.

അവന് വീണ്ടും വാക്കുകൾ കേൾക്കാൻ തുടങ്ങി. വലിയ വാക്കുകളല്ല. കുട്ടിയുടെ ചെറിയ വാക്കുകൾ. മുറ്റത്തെ ഇല വീഴുന്ന ശബ്ദം. അടുക്കളയിൽ പാത്രം ഇടിക്കുന്ന ശബ്ദം. ചായക്കടയിലെ radio. ദൂരെയുള്ള മണി.

നഗരത്തിൽ അവൻ വാക്കുകൾ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു. ഗ്രാമത്തിൽ വാക്കുകൾ അവനെ തേടി വന്നു.

ഒരു ഞായറാഴ്ച അന്ന അവനെ പള്ളിയിലേക്ക് വിളിച്ചു.

“ഞാൻ church-ലൊന്നും പോകാറില്ല,” അവൻ പറഞ്ഞു.

“എന്നാൽ പുറത്തിരിക്കുക.”

“എന്തിനാ?”

“അകത്ത് ഞാൻ പാടും. കേൾക്കണം.”

അവൻ പോയി.

പള്ളിയുടെ പുറത്തുള്ള പുളിമരത്തിൻ കീഴിൽ നിന്നു. അകത്തു നിന്ന് കുട്ടികളുടെ പാട്ട് കേട്ടു.

പാട്ട് അവന്റെ വിശ്വാസത്തെ മാറ്റിയില്ല. പക്ഷേ അവന്റെ നിശ്ശബ്ദതയുടെ രൂപം മാറ്റി.

ചില ശബ്ദങ്ങൾ ദൈവത്തെ തെളിയിക്കില്ല. പക്ഷേ മനുഷ്യൻ പൂർണ്ണമായി ശൂന്യമല്ലെന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കും.

ആ ദിവസം വൈകുന്നേരം അവൻ അച്ഛന്റെ മുറിയിൽ ഇരുന്നു.

നോട്ട്‌ബുക്ക് തുറന്നു.

അവൻ എഴുതിത്തുടങ്ങി.

“അച്ഛാ, ഞാൻ വൈകി. ഈ വാക്യം എത്ര ലളിതമാണോ, അത്ര തന്നെ അസഹ്യമാണ്.”

വാക്കുകൾ വന്നു.

ഒന്ന്. പിന്നെ മറ്റൊന്ന്.

അവൻ കരഞ്ഞു.

ഈ തവണ കരയാൻ കഴിഞ്ഞു.

ദിവസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു.

അവന്റെ പുതിയ എഴുത്ത് കഥയാണോ കത്താണോ പ്രാർത്ഥനയാണോ എന്ന് അവന് അറിയില്ല. അതിൽ അച്ഛൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. അമ്മയുടെ അഭാവം ഉണ്ടായിരുന്നു. അന്ന ഉണ്ടായിരുന്നു. സുഭദ്ര ചേച്ചിയുടെ കാപ്പി ഉണ്ടായിരുന്നു. കുളം, പുളിമരം, നിശ്ശബ്ദത, കുറ്റബോധം, ക്ഷമ - എല്ലാം ഉണ്ടായിരുന്നു.

അവൻ പേരിട്ടു:

നിശ്ശബ്ദതയിൽ വന്ന കൃപ

എഡിറ്റർ വിളിച്ചു.

“ഇത് നിങ്ങളുടെ പഴയ writing style അല്ല.”

ദേവദാസ് മിണ്ടാതെ കേട്ടു.

“വളരെ simple ആണ്.”

“അറിയാം.”

“പക്ഷേ… touching ആണ്.”

അവൻ ആദ്യമായി ആശ്വസിച്ചു.

മനുഷ്യൻ സത്യമായി എഴുതുമ്പോൾ വാക്കുകൾക്ക് അലങ്കാരം കുറയും. ഭാരം കൂടും.

അന്നയുടെ അമ്മ നാട്ടിൽ വന്നു.

പെൺകുട്ടി ഓടിയെത്തി. അമ്മയെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു. കരഞ്ഞു. ചിരിച്ചു. സംസാരിച്ചു. പിന്നെ അന്ന തന്റെ കഥ അമ്മയ്ക്ക് കൊടുത്തു.

അമ്മ വായിച്ചു.

“ഇതെല്ലാം നീയാണോ എഴുതിയത്?”

അന്ന ദേവദാസിനെ നോക്കി.

“അതെ. പക്ഷേ തുടങ്ങാൻ സഹായിച്ചത് ദാസൻ ചേട്ടനാണ്.”

അമ്മ നന്ദി പറഞ്ഞു.

ദേവദാസ് തലകുനിച്ചു.

അവൻ വിചാരിച്ചു - ഒരിക്കൽ അച്ഛന് ഒരു വാക്ക് നൽകാൻ വൈകിയ മകൻ, ഇന്ന് മറ്റൊരമ്മയ്ക്ക് മകളുടെ വാക്ക് എത്തിക്കാൻ സഹായിച്ചു.

ജീവിതം ചിലപ്പോൾ ക്ഷമ കൊടുക്കുന്നത് വലിയ പ്രസംഗമായി അല്ല. ചെറിയ തിരുത്തലുകളായി.

മാസങ്ങൾക്കു ശേഷം ദേവദാസ് നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങേണ്ട ദിവസം വന്നു.

ചായക്കടക്കാരൻ ചോദിച്ചു:

“ഇനി വരുമോ?”

“വരും.”

“പഴയ പോലെ അറിയില്ല എന്നു പറയുന്നില്ലല്ലോ?”

ദേവദാസ് ചിരിച്ചു.

“ഇപ്പോൾ അറിയാം.”

ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ അന്ന വന്നു. കൈയിൽ ഒരു കവർ.

“എന്താ ഇത്?”

“നിങ്ങൾക്കുള്ള കഥ.”

“എന്റെ കഥ?”

“അതെ. പേര്: നഗരത്തിലേക്ക് പോയി തിരിച്ചു വന്ന മനുഷ്യൻ.”

“അവസാനം എന്ത്?”

അന്ന പറഞ്ഞു:

“അവൻ തിരിച്ചു വരും.”

ബസ് വന്നു.

ദേവദാസ് കയറി.

ജാലകത്തിലൂടെ ഗ്രാമം പിന്നിലേക്ക് നീങ്ങി. പുളിമരം, ചായക്കട, കുളം, പള്ളി - എല്ലാം പതിയെ അകന്നു.

പക്ഷേ ഈ തവണ അവൻ ശൂന്യമായി പോകുന്നില്ലായിരുന്നു.

ചില സ്ഥലങ്ങൾ നമ്മെ വിട്ടുപോകുന്നില്ല. നമ്മൾ അവിടെ അല്പം സത്യമായി കരഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ.

അവൻ ബാഗിൽ നിന്ന് അച്ഛന്റെ നോട്ട്‌ബുക്ക് എടുത്തു. അവസാന പേജിൽ ഒരു വരി എഴുതിയിരുന്നു.

“വന്ന് ഇരുന്നാൽ മതിയായിരുന്നു.”

ദേവദാസ് അതിന് താഴെ എഴുതി:

“ഞാൻ ഇപ്പോഴും ഇരിക്കുന്നു, അച്ഛാ.”